[ ดูREVIEWทั้งหมด ]

 

 

Up the Yangtze (2007)

(บรรยายอังกฤษ)

 

กำกับ: Yung Chang สร้าง: Mila Aung-Thwin, Germaine Wong, John Christou เขียนบท: Yung Chang
ดนตรี: Olivier Alary ถ่ายภาพ: Shi Qing Wang ตัดต่อ: Hannele Halm เวลา: 93 min ประเทศ: Canada
ภาษา: English | Mandarin  แนว: Documentary Subtitle: English

นักแสดงJerry Bo Yu Chen ... Himself, Campbell Ping He ... Himself, Cindy Shui Yu ... Herself

 



(บทความนี้ตัดตอนมาจากhttp://www.bangkokfilm.org/index.php?option=com_content&view=article

&catid=11:films-by-title&id=146:up-the-yangtze&Itemid=84&lang=th )
         

         เรือหรูหราแล่นสำรวจมาตามลำน้ำแยงซี ลำน้ำตำนานที่เรียกกันโดยทั่วไปในจีนอย่างง่ายๆ ว่า “แม่น้ำ” นี่คือโอกาสสุดท้ายที่จะได้เห็นแม่น้ำเป็นอย่างนี้ แยงซีกำลังจะถูกเปลี่ยนโฉมไป หลังการสร้างเขื่อนไฟฟ้าพลังน้ำใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ ที่ริมแม่น้ำสาวน้อยนางหนึ่งกำลังอำลาครอบครัวของเธอ ในขณะที่น้ำท่วมใกล้เข้ามาถีงบ้านนาของพวกเขาแล้ว เขื่อนที่เกิดจากทางน้ำในภูเขา 3 แห่งมารวมกัน สัญลักษณ์ของเศรษฐกิจจีนที่น่าอัศจรรย์ เป็นฉากหลังยิ่งใหญ่ของสารคดีว่าด้วยชีวิตภายใต้ความฝันแห่งศตวรรษที่ 21 ของจีน เรื่องนี้

Up the Yangtze ได้รับรางวัลจากเทศกาลภาพยนตร์มากมาย อาทิ รางวัล Best Canadian Documentary จาก Vancouver International Film Festival ปี 2007, รางวัล Golden Gate Award Documentary Feature จาก San Francisco International Film Festival ปี 2008
 



 

(บทความนี้ตัดตอนมาจาก http://www.matichon.co.th/matichon/view_news.php?newsid=01ent0

1140951&sectionid=0105&day=2008-09-14  )


Up the Yangtze สายน้ำไม่ไหลกลับ

คอลัมน์ อาทิตย์เธียเตอร์
โดย พล พะยาบ www.aloneagain.bloggang.com

เรื่องราวเกี่ยวกับเขื่อนซานเสียหรือเขื่อนสามหุบเขา (Three Gorges Dam) สิ่งก่อสร้างขนาดมหึมาขวางกั้นแม่น้ำแยงซีเกียงเข้ามาอยู่ในความสนใจของผู้เขียนเมื่อคราวได้ชมหนังจีนเรื่อง Still Life (Sanxia haoren, 2006) ของ เจี่ย จางเคอ

Still Life ใช้เขื่อนซานเสียเป็นฉากหลังอันทรงพลัง พร้อมกับบอกเล่าเรื่องราว-ภาพชีวิตของผู้คนมากมายที่นับเนื่องเกี่ยวข้องหรือได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อน ไล่ตั้งแต่การอพยพย้ายถิ่นฐานของคนนับล้านตลอดลำน้ำเพราะบ้านเก่าถูกน้ำท่วม ปัญหาการทุจริตของเจ้าหน้าที่จนเป็นเหตุให้ชาวบ้านไม่สามารถย้ายเข้าไปอยู่ในบ้านที่ทางการจัดไว้ โรงงานจำนวนมากปิดตัวกลายเป็นปัญหาสังคมจากภาวะว่างงาน นักเลงอันธพาลระบาดจากกลุ่มผู้รับเหมาที่ต้องการเร่งงานให้ทันกำหนด สถานที่ทางประวัติศาสตร์-โบราณวัตถุอายุกว่า 4,000 ปี จมอยู่ใต้น้ำ

ใช่เพียงถ่ายทอดประเด็นปัญหาจากการสร้างเขื่อนได้ค่อนข้างครบถ้วน หนังเรื่อง Still Life ยังสะท้อนถึงสังคมจีนยุคใหม่ซึ่งกำลังเผชิญกับความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วหนักหน่วงในกระแสโลกทุนนิยมไร้พรมแดน โดดเด่นด้วยชั้นเชิงและความประณีตงดงามผ่านองค์ประกอบภาพยนตร์อันหลากหลาย

ผู้เขียนไม่แน่ใจว่านอกจาก Still Life ซึ่งนักดูหนังทั่วโลกรู้จักแล้ว มีหนังจีนเรื่องอื่นอีกหรือไม่ที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับเขื่อนซานเสียโดยตรง อย่างไรก็ตาม หากนับรวมหนังที่เอ่ยถึงผู้คนที่ได้รับผลกระทบจากเขื่อนโดยสอดแทรกไว้ไม่ได้เป็นประเด็นหลัก มีเรื่อง Getting Home (2007) สัญจรภาพยนตร์โดยผู้กำกับฯ จาง หยาง ซึ่งตัวละครต้องเดินทางไกลเพื่อนำศพเพื่อนรักคืนบ้านเกิด หนังเฉลยตอนท้ายว่าไม่มีบ้านและครอบครัวของเพื่อนตามที่อยู่แล้ว เพราะเป็นพื้นที่ที่กำลังจะถูกน้ำท่วม



มีหนังเกี่ยวกับเขื่อนซานเสียเรื่องอื่นๆ อีก แต่เป็นหนังสารคดีทั้งหมด และบางเรื่องไม่ใช่หนังสัญชาติจีน เรื่องหนึ่งคือ Bingai (2007) ของ เฟิง ยาน เล่าถึงหญิงชาวไร่ผู้ไม่ยอมย้ายออกจากที่ดินของเธอ เพิ่งฉายในเทศกาลหนังสั้นครั้งที่ 12 ที่หอศิลปวัฒนธรรมฯเมื่อต้นเดือนที่ผ่านมา

Manufactured Landscapes (2006) ติดตามช่างภาพ เอ็ดเวิร์ด เบอร์ตินสกี้ เดินทางบันทึกภาพภูมิทัศน์เขตอุตสาหกรรมทั่วโลก ซึ่งเขื่อนซานเสียขณะกำลังก่อสร้างคือหนึ่งในเป้าหมายของเขา หนังถ่ายทอดคำบอกเล่าของเจ้าหน้าที่ คนงาน และภาพผู้คนตามชายฝั่งน้ำท่ามกลางซากปรักเสื่อมโทรมของพื้นที่ที่เคยเป็นถิ่นอาศัย

อีกเรื่องหนึ่งที่หยิบมาขยายความคราวนี้คือ Up the Yangtze (2007) หนังสัญชาติแคนาดาโดย หยุง ชาง ผู้กำกับฯชาวแคนาเดี้ยนเชื้อสายจีน

Up the Yangtze ใช้เรือสำราญที่มีชื่อทริปว่า "เที่ยวเรืออำลา" พานักท่องเที่ยวชาวต่างชาติชมแม่น้ำแยงซีเกียงและพื้นที่ที่จะกลายเป็นอดีตอยู่ใต้น้ำในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้าเป็นฉากสำคัญ เสมือนเป็นตัวแทนของความเจริญ-โลกตะวันตก-ทุนนิยม ที่ลอยลำชำแรกเข้ามาในแผ่นดินจีน โดยมีเขื่อนซานเสียเป็นด่านต้อนรับให้เห็นว่าจีนก้าวหน้าและยิ่งใหญ่ไม่แพ้ใครในโลก

หนังใช้คำบรรยายในฐานะผู้เล่าเรื่อง ติดตามเด็กหนุ่มสาว 2 คน ที่มาสมัครเป็นพนักงานบนเรือสำราญ คนหนึ่งเป็นเด็กสาวอายุ 16 ปี ชื่อ ยวี ชุย จากครอบครัวยากจนข้นแค้นที่อาศัยที่ดินผืนเล็กๆ ริมแม่น้ำแยงซีเกียงปลูกพืชผักประทังชีวิต นั่นหมายความว่าอีกไม่นานเมื่อเขื่อนปิดแล้วน้ำขังท่วม พวกเขาก็ไม่อาจอาศัยอยู่ที่นี่ได้อีก

ความลำบากยากจนกับปากท้องของสมาชิกในครอบครัวถึง 5 คน ทำให้พ่อกับแม่ไม่สามารถส่งยวี ชุย เรียนต่อระดับมัธยม ทั้งยังมองว่าหากลูกสาวได้ทำงานบนเรือคงมีรายได้จุนเจือครอบครัว

 

อีกคนหนึ่งคือ เฉิน ปัว ยวี เด็กหนุ่มวัย 19 ปี จากครอบครัวชนชั้นกลางในเขตเมือง เขาพูดภาษาอังกฤษได้ หน้าตาดี มีความมั่นใจสูง งานบริการบนเรือสำราญจึงเหมาะกับเขาอย่างยิ่ง ต่างจากยวี ชุย ซึ่งขี้อาย พูดน้อย ไม่รู้ภาษาอังกฤษ รูปลักษณ์ภายนอกก็แตกต่างจากเพื่อนพนักงานคนอื่นๆ จนเธอดูแปลกปลอมกับบรรยากาศสวยงามหรูหราของเรือลำนี้

การนำเสนอตัวอย่างของผู้ได้รับผลกระทบจากเขื่อนซานเสียอาจจะเป็นแนวทางของหนังสารคดีที่กระตุ้นความสนใจไม่มากนัก กระนั้น สิ่งที่ผู้สร้างนำมาเสริมเพิ่มเติมลงไปไม่ว่าจะเป็นการกำหนดให้เหตุการณ์เกี่ยวโยงกับเรือสำราญหรูหราที่พานักท่องเที่ยวชาวต่างชาติกระเป๋าหนัก เที่ยวชมซากความล่มสลายของสังคมดั้งเดิมของจีนซึ่งถูกทำลายและแทนที่ด้วยความเจริญก้าวหน้าเพื่อการพัฒนาประเทศครั้งสำคัญ


ขณะเดียวกัน เรือสำราญที่กอบโกยผลประโยชน์จากเขื่อนซานเสียยังได้ดูดกลืนคนหนุ่มสาวชาวจีนซึ่งล้วนแต่มาจากครอบครัวที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อน เป็นภาพความลักลั่นที่เห็นได้ชัดเจนราวกับว่านี่คือวิถีกลืนไม่เข้าคายไม่ออกซึ่งชาวจีนตัวเล็กๆ ต้องยอมรับและไหลตามน้ำ เพราะไม่ว่าชะตากรรมของพวกเขาจะถูกกำหนดจากโลกทุนภายนอกหรือจากเบื้องบนที่ปกครองประเทศก็ไม่แตกต่างกันแต่อย่างใด

หาก ยวี ชุย คือตัวอย่างของชาวจีนระดับล่างที่ตกเป็นเบี้ยล่างของกระแสทุนนิยมและความเจริญ เด็กหนุ่มอย่าง เฉิน ปัว ยวี ย่อมเป็นตัวแทนของชาวจีนชนชั้นกลางที่มองว่ากระแสทุนนิยมและความเจริญก้าวหน้า คือโอกาสแสวงหาความร่ำรวยให้ตนเอง

บุคลิกของเด็กหนุ่มผู้มั่นใจในตนเองจนบางครั้งดูหยิ่งยโส ยังสะท้อนได้ถึงนโยบายลูกคนเดียวซึ่งจีนบังคับใช้ตั้งแต่ปี 2522 ความเป็นคนเมืองชนชั้นกลางและเป็นลูกชายเพียงคนเดียว น่าจะทำให้ เฉิน ปัว ยวี ได้รับการเลี้ยงดูเอาอกเอาใจเป็นพิเศษสมกับเป็น "จักรพรรดิน้อย" กระทั่งแสดงออกผ่านบุคลิกนิสัยในปัจจุบัน

จุดด้อยอย่างหนึ่งของหนังเกิดจากความตั้งใจของผู้สร้างที่ต้องการกำหนดเนื้อหาเพื่อนำเสนอแก่นสารบางอย่าง ทำให้มองเห็นว่าหนังถูกกำหนดกะเกณฑ์ไว้พอสมควรทั้งที่เป็นหนังสารคดี เช่นการที่ ยวี ชุย ได้ทำงานบนเรือสำราญด้วยบุคลิกลักษณะ ความสามารถ กระทั่งส่วนสูงไม่น่าจะผ่านเกณฑ์พื้นฐาน

โดยภาพรวม Up the Yangtze เป็นหนังสารคดีที่นำเสนอผ่านมุมมองของคนนอก (แม้ผู้กำกับฯจะมีเชื้อจีนเต็มตัว) ด้วยแง่มุมที่ไม่เน้นรายละเอียดรอบด้าน แต่มุ่งนำเสนอแก่นสารความคิดเชิงกว้างเพื่อให้คนทั่วไปเก็บงำคิดตามได้ไม่ยาก หนังจึงไม่โดดเด่นเป็นพิเศษ แต่ถือว่าตอบโจทย์ของผู้สร้างได้อย่างดี

ข่าวดีคือหนังมีกำหนดฉาย (รวมถึงเรื่อง Manufactured Landscapes) ในเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติกรุงเทพฯ ครั้งที่ 6 วันที่ 23-30 กันยายนนี้

หน้า 23

 

Up the Yangtze (2007)

A luxury cruise boat motors up the Yangtze - navigating the mythic waterway known in China simply as "The River." The Yangtze is about to be transformed by the biggest hydroelectric dam in history. At the river''s edge - a young woman says goodbye to her family as the floodwaters rise towards their small homestead. The Three Gorges Dam - contested symbol of the Chinese economic miracle - provides the epic backdrop for Up the Yangtze, a dramatic feature documentary on life inside modern China. Written by National Film Board of Canada

 

รางวัล

Amsterdam International Documentary Film Festival
Year Result Award Category/Recipient(s)
2007 Nominated Joris Ivens Award
Yung Chang

 
 
Full Frame Documentary Film Festival
Year Result Award Category/Recipient(s)
2008 Won Charles E. Guggenheim Emerging Artist Award - Honorable Mention
Yung Chang

 
Spectrum Award - Honorable Mention
Yung Chang

 
 
Hot Docs Canadian International Documentary Festival
Year Result Award Category/Recipient(s)
2008 Won Don Haig Award
Yung Chang

 
 
Jutra Awards
Year Result Award Category/Recipient(s)
2008 Nominated Jutra Best Documentary
Yung Chang

 
 
RiverRun International Film Festival
Year Result Award Category/Recipient(s)
2008 Won Jury Prize Best Cinematography - Documentary Feature
Shi Qing Wang

 
Best Documentary
Yung Chang

 
Best Documentary Feature
Yung Chang

 
Special Jury Prize Best Cinematography
Shi Qing Wang

 
 
San Francisco International Film Festival
Year Result Award Category/Recipient(s)
2008 Won Golden Gate Award Documentary Feature
Yung Chang

 
 
Sundance Film Festival
Year Result Award Category/Recipient(s)
2008 Nominated Grand Jury Prize World Cinema - Documentary
Yung Chang

 
 
VC FilmFest - Los Angeles Asian Pacific Film Festival
Year Result Award Category/Recipient(s)
2008 Won Special Jury Prize
Yung Chang

 
 
Vancouver International Film Festival
Year Result Award Category/Recipient(s)
2007 Won Best Canadian Documentary
Yung Chang

 
 
 


เข้าชม : 6724    [ ขึ้นบน ]
ภาพยนตร์เรื่องนี้อยู่ในประเภท: documentary: originAsian: SubtitleEnglish: recommend



สารคดีเรื่องอื่นๆที่น่าสนใจ..ลองเข้าไปดูซิครับ